NIEUWBOUW-HEEMSTEDE.NL

Aantal inwoners: 26272

Oppervlak: 9.64 km²

Netnummer: 023

Burgemeester: mw. drs. Marianne Heeremans

Cultuur:

De naam Heemstede komt al voor rond het jaar 1000 en betekent mogelijk "woonplaats" (Groenedijk, 2000) en anders "woonplaats van een zekere Emece" (Groesbeek, 1972). Het gebiedje dat in die tijd de naam Heemstede draagt, is behoorlijk onbeduidend. Pas als Haarlem in 1245 van graaf Willem II stadsrechten krijgt onder voorwaarden dat het een begrensd gebied wordt, worden de landelijke gebieden buiten de nieuwe stadswallen interessant en wordt het noodzakelijk hier namen aan te geven. Deze nieuwe buitengebieden, ook wel ambachten (bestuurs- en rechtskringen), worden óf via schouten en schepenen bestuurd, óf beleend aan leenmannen.

Dit belenen gebeurt voor Heemstede door de opvolger van Willem II, graaf Floris V, rond 1284. Dit Heemstede is anders dan het huidige, Floris beleent in die tijd immers Berkenrode apart, en geeft een stukje grond dat loopt van de huidige Lanckhorstlaan/Bronsteeweg tot aan de zee in Zandvoort, cadeau aan het St. Elisabethsgasthuis. Wel loopt het Heemsteeds grondgebied in noordelijke richting door tot iets voorbij de huidige Gedempte Oude Gracht. In het oosten wordt Heemstede niet alleen begrensd maar ook veel lastiggevallen door De Meer.

De eerste Heer van Heemstede - de titel die de leenman krijgt door het betalen van een som geld - is Reinier van Holy, ook wel Reinier van Holijde. Tussen 1284 en 1300 bouwt deze adellijke heer uit Vlaardingen aan het Spaarne het Slot Heemstede. Dit rond 1400 enkele malen verwoeste en weer opgebouwde kasteel wordt, na groot herstel ten tijde van Adriaan Pauw, uiteindelijk in 1810 door Jan Dolleman afgebroken. Wat resteert zijn het 17e-eeuwse bouwhuis, Duivenpoort en "Pons Pacis" ofwel Vredesbrug, opgericht naar aanleiding van de Vrede van Münster (1648) waar Adriaan Pauw de belangrijkste gezant van de republiek was.

In 1304 vindt de eerst slag bij het Manpad plaats - of niet. Dat Witte van Haamstede, bastaardzoon van Floris V, hier met de Haarlemmers de Vlamingen verslaat, wordt door velen inmiddels als legende gezien. Toch zijn er ook nog imposante historici die deze geschiedenis vermoedelijk waarachtig noemen. De tweede slag bij het Manpad, in 1573, is niet omstreden, met uitzondering van het woordje "tweede". Bij deze slag sneuvelen 1500 Haarlemmers en Spanjaarden, door iets te hard tegen elkaar aan te slaan.

In de loop van de 14e eeuw ontstaat dan in de buurt van het Heemsteeds kasteel een dorpje, dat met name door de bouw van een Mariakapelletje (1347) en een Bernaditenklooster (1458) groeit.

Tot 1653 maakt Bennebroek deel uit van de ambachtsheerlijkheid Heemstede. In 1857 wordt de gemeente Berkenrode door Heemstede geannexeerd. In 1927 wordt het noordelijk deel van Heemstede, inclusief een groot deel van de Haarlemmerhout, door de gemeente Haarlem geannexeerd. Het inwonertal daalt dan van 17071 naar 11562.

Musea:

De Cruquius als museum
Stoomgemaal "De Cruquius" uit 1849, een industrieel monument van wereldformaat.

Samen met de stoomgemalen "Leeghwater" en "Lijnden" pompte de Cruquius van 1849 tot 1852 het Haarlemmermeer leeg en hield daarna de ontstane polder droog tot 1912. De Cruquius werd reservegemaal en op 10 juni 1933 met een ceremoniële laatste pompslag buiten bedrijf gesteld.

Op het nippertje ontsnapte dit unieke stoomgemaal aan de sloop, door de op 22 oktober 1934 opgerichte "Stichting De Cruquius", die er een museum van maakte en het stoomgemaal ging onderhouden.

Museum De Cruquius mag het het predikaat "Geregistreerd Museum" voeren en spreekt een breed publiek aan. Het stoomgemaal vormt het technisch hoogtepunt van het romantische stoomtijdperk in Nederland en is een ankerpunt in de Europese Route van het Industrieel Erfgoed (ERIH), een netwerk van industriële erfgoedlocaties in Europa.

Slot Heemstede
Het Slot Heemstede te Heemstede is gebouwd tussen 1280 en 1290 en daarna een aantal keren verwoest (in 1393, 1404 en 1426). In 1810 werd het slot, dat ernstig verzakt was, afgebroken in opdracht van de toenmalige schout, Jan Dolleman.

De funderingen uit de middeleeuwen zijn nog altijd aanwezig. Het slot zelf is vervangen door een landgoed met de naam Het Oude Slot. Ook de in opdracht van ambachtsheer Adriaan Pauw gebouwde "Pons Pacis" ofwel Vredesbrug uit omstreeks 1648 is nog aanwezig, evenals de zogeheten "Duivenpoort", het "Tecklenburgse Poortje" en de stenen toegangspoort met heraldische wapens.

Evenementen:

Veteranencafé
elke eerste dinsdag van de maand, 16.00-18.00 uur in café De Eerste Aanleg

Veteranendag in Heemstede

Koopzondagen

Sport:

Sport is een factor van betekenis bij de gezondheids- en welzijnsbevordering van mensen en levert een bijdrage aan hun sociale participatie. Heemstede heeft een gevarieerd aanbod aan sportactiviteiten, sportverenigingen en sportaccommodaties. De financiële betrokkenheid van de gemeente ligt met name op het gebied van de jeugdsport en de sportaccommodaties.

Heemstede en omgeving beschikt over een aantal sportscholen, accomodaties, sportverenigingen en een zwembad die hieronder op een rijtje zijn gezet.

Politiek:

mw. drs. M.J.C. (Marianne) Heeremans Burgemeester
Portefeuille: Algemene bestuurszaken en beleidscoördinatie, automatisering, economische zaken, facilitaire zaken, internationale contacten, openbare orde en veiligheid, personeelszaken en organisatie, publiekszaken en communicatie en regionale samenwerking

drs. P.H. (Pieter) van de Stadt Wethouder VVD en loco-burgemeester
Portefeuille: Bouwkunde, inrichting groenvoorziening grote projecten, ruimtelijke ordening, volkshuisvesting, nutsvoorzieningen, werk en inkomen (incl. sociale zaken, incl. Paswerk) en woonruimteverdeling.

mw. mr. C.D.M. (Christa) Kuiper- Kuijpers Wethouder CDA
Portefeuille: Civieltechnische werken, coördinatie investeringsbudget stedelijk vernieuwing, financiën, groen (excl. Groenvoorziening bij grote projecten), riolering en verkeer, vervoer en waterstaat.

drs. J. (Jur) Botter Wethouder D66
Portefeuille: Cultuur en recreatie, duurzaamheid, maatschappelijke zorg (incl. wmo) en volksgezondheid, onderwijs, paswerk, reiniging, sport, volksgezondheid en wmo-beleid.

mr. W. (Willem) van den Berg Gemeentesecretaris

Overig:

De Naald werd geplaatst door David Jacob van Lennep in 1817 ter herinnering aan twee veldslagen in 1304 tegen de Vlamingen en 1573 tegen de Spaanse bezetters.

Nicolaas Beets was van 1840 tot 1854 predikant [zichzelf noemende 'herder'] van de Hervormde Kerk. Hij heeft ook een school gesticht. Deze bestaat nog steeds en in thans vernoemd naar zijn oprichter: Nicolaasbeetsschool.

De letterkundige en advocaat mr. Jacob van Lennep verbleef in zijn jeugd veelvuldig op het zomerverblijf van zijn vader professor David Jacob van Lennep in het Huis te Manpad aan de Herenweg.

Godfried Bomans schreef in het ouderlijk huis Berkenrode zijn eerste sprookjes en delen van De memoires of gedenkschriften van Mr. P(ieter) Bas.

De Sint-Bavokerk aan de Herenweg werd in 1879 in gebruik genomen. Het is een ontwerp van Evert Margry en is een Rijksmonument.

Heemstede ligt aan de spoorlijn Leiden-Haarlem en telt één station, Heemstede-Aerdenhout. Deze spoorlijn volgt grotendeels de Leidse trekvaart, die zijn 350e verjaardag vierde in 2007.

De Heemsteedse voetbalclub RCH behaalde twee landskampioenschappen, de laatste in 1953.

In de gemeente is het instituut Meer en Bosch gevestigd, beheerd door de Stichting epilepsie instellingen Nederland (SEIN).

In Heemstede is ook de abortuskliniek Bloemenhove gevestigd.

In december 2004 verhuisde het vroegere Diaconessenhuis, gefuseerd met de Mariastichting in Haarlem naar een nieuwe huisvesting van het Spaarne Ziekenhuis in Hoofddorp, gemeente Haarlemmermeer. Wèl is in Heemstede nog een dagafdeling met poliklinieken van het ziekenhuis.

De voormalige buitenplaats de Hartekamp is tegenwoordig hoofdvestiging van Stichting De Hartekamp Groep, een instelling voor zorg en dienstverlening aan mensen met een verstandelijke of meervoudige beperking in de regio Midden- en Zuid-Kennemerland met o.a. een nevenvestiging 'Harteheem' te Heemskerk.

Sinds de 17e eeuw hoort buurtschap De Glip tot de gemeente Heemstede.